Otonom araçlar bize yıllardır “geleceğin kusursuz trafiği” vaadiyle pazarlandı. İnsan hatasından arınmış, birbirleriyle sürekli iletişim kuran ve asla yorulmayan şoförler hayal ettik. Ancak San Francisco’da yaşanan son olaylar, bu rüyanın şehrin elektrik altyapısına ne kadar bağımlı olduğunu gösterdi. Özellikle Waymo robotaksiler, yaşanan elektrik kesintisinde verdikleri tepkilerle teknoloji dünyasında yeni bir tartışma başlattı.
Işıklar Söndüğünde Waymo Robotaksiler Neden Durdu?
Geçtiğimiz günlerde San Francisco’da yaşanan geniş çaplı bir elektrik kesintisi (blackout), sadece evleri ve iş yerlerini karanlıkta bırakmadı. Şehrin en teknolojik sakinleri olan Waymo robotaksiler de bu süreçte felç oldu.
Normal şartlarda trafiğin akışına mükemmel uyum sağlayan bu araçlar, trafik ışıklarının devre dışı kalmasıyla savunmasız kaldı. TechCrunch ve The Verge gibi güvenilir kaynakların aktardığına göre, araçlar güvenli bir şekilde kenara çekilmek yerine oldukları yerde “donup kaldı” (stalled). Bu durum, zaten elektrik kesintisiyle boğuşan şehirde trafiğin daha da sıkışmasına neden oldu. Sonuç olarak, sokaklar kilitlendi ve kaos büyüdü.
Hizmetin Askıya Alınması
Olayın ciddiyeti o kadar büyüktü ki Waymo, San Francisco’daki hizmetlerini geçici olarak askıya almak zorunda kaldı. Sosyal medyaya düşen videolarda, karanlık sokaklarda hareketsiz duran araçlar net bir şekilde görülüyordu. Şirket, operasyonlarını durdurarak krizin daha da büyümesini engellemeye çalıştı. Bu durum, [Dahili Link: Otonom Araç Teknolojileri] hakkında daha fazla soru işareti doğurdu.
Elektrikler kesilince Waymo Robotaksiler trafiğin durmasına sebep oldu.
Otonom Sürüşün “İnsan” Faktörü ve Altyapı Sorunu
Bu olay, otonom araç teknolojisindeki kritik bir zayıflığı ortaya koyuyor: Belirsizlikle başa çıkma yeteneği. Bir kavşakta elektrikler kesildiğinde insan sürücüler içgüdüsel bir “müzakere” sürecine girer:
-
Göz teması kurarlar.
-
El işaretleri kullanırlar.
-
Yavaşlayarak geçiş üstünlüğü sağlarlar.
Ancak görünen o ki, Waymo robotaksiler ve algoritmaları, trafik sinyallerinin tamamen kaybolduğu bu “karanlık senaryo” için henüz insan kıvraklığına sahip değil. Işıklar gittiğinde, robotlar ne yapacaklarını bilemeyerek en güvenli ama trafik için en kötü seçeneği, yani durmayı tercih ettiler.
Sonuç: Altyapı Olmadan Teknoloji Yarım Kalır
San Francisco olayı bize şunu hatırlatıyor: Akıllı şehirler sadece akıllı arabalardan ibaret değildir. Bu arabaların içinde hareket edeceği altyapının da en az onlar kadar dayanıklı olması gerekir.
Analoji yapmak gerekirse; Waymo robotaksiler ile yaşanan bu durum, dünyanın en hamarat aşçısının mutfağa girip tüpün bittiğini fark etmesine benzer. Aşçı (yapay zeka) ne kadar lezzetli yemek yaparsa yapsın, ocak (şehir altyapısı) yanmıyorsa tencere kaynamaz; geriye sadece açlık ve bekleyiş kalır.
Waymo robotaksiler, San Francisco elektrik kesintisi.
—
Yazarın diğer yazıları için tıklayınız.
