Değişken kaynakların fosil yakıtlı santrallere gittikçe artan oranda alternatif oluşturması ve çok hızlı bir ivme ile artan kurulum oranları, gün içi elektrik piyasalarında anormal fiyat dalgalanmalarına neden olabilir. Bu gibi etkileri bertaraf etmek için PDHES’ler en uygun dengeleme sitemleridir.
Değişken kaynaklı yenilenebilir enerji olarak tanımlanan (Variable Renewable Energy – VRE), güneş ve rüzgâr gibi enerji üretim santrallerinin gittikçe artan oranları, şebeke operatörlerini belirsizlik ve dalgalanmalara karşı önlem almaya yöneltmiştir.
Elektrik şebekelerinde esneklik (flexibility), üretim ve tüketim dengesinin anlık olarak korunabilmesi, sistemin talep değişimlerine ve beklenmedik durumlara hızla uyum sağlayabilmesi anlamına gelir. Özellikle yenilenebilir enerji kaynaklarının (rüzgâr, güneş) payının artmasıyla esneklik, modern elektrik sistemlerinde vazgeçilmez bir özellik haline gelmiştir.
Değişken kaynaklı yenilenebilir enerjinin PDHES’ler ile dengelenmesi önem arz etmektedir. Pompaj Depolamalı HES’ler; şebekeye yük olurken destek sağlaması (peak shaving), güneş ve rüzgârın ani kesilmesinde sistemin çökmemesini sağlaması açısından değerlidir. Hatta yenilenebilir enerji sistemlerinin yaygınlaşmasıyla birlikte olmazsa olmaz hale gelmiştir.
Bir miktar da temel anlamda ekonomik analiz yapalım. Coğrafi koşullara göre değişeceği için geniş bir arlıkta kurulacak PDHES’in kW başına kurulum maliyeti 800 ile 2.000 USD aralığında değerlendirilebilir. Verimliliğin yüzde 70-80 bandında olduğu ve yatırımın 50 yıldan daha uzun ömürlü olduğu düşünülürse minimum 8 yılda maksimum 15 yılda projenin kendini amorti edeceği değerlendirilebilir.
Yatırımın bakım maliyetlerinin düşük olması ve yıllık rutin bakımları ile tesissin uzun yıllar çalışabilmesi pozitif anlamda göz ardı edilmemelidir. Mali avantajları dışında ani yüklere verdiği tepki ve şebekenin değesine katkısı her şeyden değerlidir.
Bir sonraki yazımızda PDHES’lerin ülkemizdeki potansiyeli ve planlanan çalışmaları değerlendireceğiz.
Her şey gönlünüzce olsun.
1969 yılında Adapazarı’nda doğdu. İlk ve orta öğretimini Adapazarı’nda, Lise eğitimini Sakarya 1. Endüstri Meslek Lisesinde (Elektrik Bölümü) tamamladı. Lisans eğitimini Yıldız Teknik Üniversitesi Elektrik Mühendisliği Bölümünde tamamladı. İlk Yüksek Lisans eğitimini Sakarya Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsünde “Yüksek Mühendis” unvanını alarak, ikinci Yüksek Lisans eğitimini ise Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsünde İşletme bölümünde “İşletme Bilim Uzmanı” unvanını alarak tamamladı. Askerliğini kısa dönem olarak Ankara’da ve Manisa’da yaptı. Çalışma hayatına 1991 yılında Milli Eğitim Bakanlığı’nda başladı, Sivas, Tekirdağ ve Sakarya illerinde Teknik Öğretmen ve Yönetici olarak vazife yaptı. 2004-2007 yılları arasında Adapazarı Merkez Belediyesi’nde Teknik İşler Başkan Yardımcısı, 2007-2014 yılları arasında Sakarya Su ve Kanalizasyon Genel Müdürlüğü’nde Genel Müdür Yardımcısı ve 2021-2022 yılları arasında Teftiş Kurulu Başkanı olarak görev aldı. Halen Elektrik Makine ve Malzeme İkmal Daire Başkanı olarak vazife yapmaktadır ve bu daire sorumluluğunda kuruma ait 6 HES ve 1 GES işletmeciliği yapılmaktadır. 2017-2024 yılları arasında Mimar ve Mühendisler Grubu (MMG) Sakarya Şube Başkanlığı’nı yürütmesinin yanında yerel ve ulusal ölçekli derneklerde muhtelif görevlerde bulunmuştur. 2015 yılından bu yana “Gayrimenkul Değerleme Uzmanlığı" da yapmaktadır. Telekomünikasyon alanında Cem SERTEL ile birlikte kaleme aldığı “Haberleşme Tekniği-1” kitabı halen lise ve üniversitelerde okutulmaktadır. Evli ve 3 çocuk babasıdır.
